KHÔNG PHÁN XÉT NGƯỜI KHÁC

KHÔNG PHÁN XÉT NGƯỜI KHÁC

Đức Quang

Trên đời này có lắm chuyện buồn cười, nói nặng là nực cười. Là chuyện phán xét người khác, nói vui là xía vào chuyện thiên hạ. Một bệnh rất nặng, nặng nhất là các ‘bà tám’ (chỉ người ngồi lê đôi mách). Bịnh này bất kể nam nữ, nhan nhãn ở xã hội Việt và chỉ phổ biến nhiều nhất ở nông thôn. Có lẽ là do ở không, nên sinh nông nỗi.
Lẽ tất yếu, không ai có quyền phán xét và đem chuyện người ra để bàn tán. Đó là sự tự làm dơ tâm, nhớp miệng của chính mình và người nghe. Đặc biệt là gây thương tổn đến người bị nói.
Do đó, tốt nhất là nói KHÔNG với ngồi lê đôi mách, tám chuyện thiên hạ. Vì sáu lý do-dưới sáu góc độ cần tránh xa Phán Xét sau đây:


– một là tốn thời gian, để thời gian tu hành niệm Phật, chí ít là đọc sách báo tăng trí thức.
– hai là về pháp luật, không ai có quyền bàn bạc, can thiệp đời tư người khác. Đây là vi hiến, vi phạm pháp luật, đặc biệt là vi phạm lương tâm đạo đức.
– ba là về thông tin truyền thông, những thông tin chưa được kiểm chứng đã vội bàn, là góp phần truyền thông ‘BẨN-DƠ-NHỚP’, làm ô nhiễm bầu không khí thông tin truyền thông. Hãy dành thời gian chia sẻ những thông tin tốt và có ý nghĩa giáo dục, làm tăng trưởng lợi ích cho bản thân và xã hội.
– bốn là văn hóa tôn trọng sự thật-nhân ái, mọi chuyện đều có nguyên nhân đằng sau, người trong cuộc còn chưa chắc đã hiểu tường tận mà người ngoài đã ‘tam sao thất bản’, ‘trắng đen lẫn lộn’ là đại họa của quốc gia. Thể hiện văn hóa tôn trọng và tinh thần nhân nghĩa xuống cấp, đạo đức băng họa, ngay lập tức phải dừng và lên án người truyền tin thất thiệt. Để bảo vệ chính mình và người thân, gọi là tẩy chay các ‘bà tám’, Phật dạy là tẩn xuất – tránh càng xa càng tốt.
– năm là xét về mặt giá trị, phán xét không có lợi cho ai cả, chỉ đem lại tổn thương. Do đó, người chân chính phải chuyển từ phán xét qua góp ý và chia sẽ, thấu cảm để cảm thông với nỗi đau và mất mát trong tình người. Đó mới là tu nhân tích đức. Ông bà ta dạy, xát muối vào nổi đau người khác là tự đem dao giết hại mình. Nghĩa là mình đã gieo hạt giống bất thiện, rồi sẽ nhận quả báo xấu ở tương lai. Bởi nhân quả công bằng, không sai tơ hào.
– sáu là mặt tâm lý, người phán xét có xu hướng rối loạn tâm thức, nhận thức lệch lạc và thiếu lương tri đạo đức. Do đó, người trí cần phải lánh xa, vì ‘gần mực thì đen’, bệnh tâm thần rối loạn này lây lan rất mau. Bệnh này nguy hại hơn bệnh về thân, bởi gây nhiễu loại sự thanh tịnh và tốt đẹp của tâm. Bảo vệ tâm, phòng hộ tâm – tốt nhất là không kết giao với các ‘bà tám.’
Tóm lại, với sáu lý do trên – tốt nhất là tuyệt đối không phán xét. Bởi, “điều bạn không thích, đừng làm với người khác.” Để tự bảo vệ hành phúc cho bản thân, gia đình, và xã hội, mạnh dạng nói không với “PHÁN XÉT.”

AN.- Đ.Q., 1.7.19.

*BBT xin gởi lời cảm ơn Thầy Đức Quang đã phổ biến bài viết này trên trang Chùa Trân Bửu.

Note: Các ảnh trong đây, nguồn từ Internet.

Đôi nét về tác giả: Thầy Đức Quang hiện là học viên cao học, học tập và tìm hiểu về Luận lý học của ngài Pháp Xứng (Dharmakīrti), đã có certificate về Sanskrit tại Ấn Độ.